Hijstek dient de Staatsspoorwegen

Fred Heistek 1 april 2022

Halverwege de 18e eeuw was in Engeland de Industriële Revolutie, ook wel industrialisatie genoemd, op gang gekomen. Pas in de tweede helft van dat tijdvak volgden ook de Europese landen. Mobiliteit werd steeds belangrijker. Tot die tijd maakte men voor transport gebruik van (trek)schuiten of bijvoorbeeld paard en wagens.

Stoommachines waren reeds her en der in Nederland in gebruik. Zoals in de oude kruittoren nabij de Rotterdamse Oostpoort die het water in de grachten regelde. In 1804 kreeg Richard Trevithick het lumineuze idee om wielen onder een stoommachine te monteren. Zo stond hij aan de basis van de eerste stoomlocomotief die voor een lokale ijzermijn werd ingezet. De volgende stap was het ontwikkelen en exploiteren van commerciële treindiensten voor goederen en personen. Op 20 september 1839 werd in Nederland de eerste spoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem geopend. Op 13 oktober 1863 werd in Den Haag de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen opgericht. Aan dit bedrijf zijn Hijstekken verbonden geweest.

Hoewel de gekozen bedrijfsnaam anders doet vermoeden, was de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (MESS) een particulier bedrijf dat kortweg Staatsspoorwegen (SS) werd genoemd. In de Nederlandse Staatscourant nr. 242 van 13 oktober 1863 werd de oprichting publiekelijk bekend gemaakt. Het bedrijf was opgericht om door de staat der Nederlanden aangelegde spoorlijnen te exploiteren. Het eerste traject waarop de Staatsspoorwegen eigen treinen lieten rijden was tussen Breda en Tilburg met een tussenstop in Gilze-Rijen. Vanaf de 5e oktober 1863 reed een trein driemaal daags het traject in beide richtingen.