Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

487804
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
147
399
4814
22991
16540
17550
487804

Your IP: 54.224.111.99
2018-07-21 07:48

Helena Catharina Heystek, weduwe door de Boerenoorlog

 

Enige jaren nadat hij met zijn vader vanuit Nederland in het Afrikaanse Rustenburg was gearriveerd, treedt Jan Heystekin het huwelijk met Anna Maria Erasmus. Hun eerste kind is een dochter die op 27 januari 1869 wordt geboren. Zij laten haar op 4 juli 1869 in Rustenburg dopen en geven haar de namen Helena Catharina.

 

 

 

Als puber maakte Helena de Eerste Boerenoorlog (1880-1881) mee waar ooms van haar aan deel hadden genomen. Zij zorgden er voor dat Transvaal tegen de wil in van de Engelsen onafhankelijk bleef. Na de oorlog brak een relatief rustige tijd aan. Helena Catharina ontmoette de eveneens uit Rustenburg afkomstige Pieter Gert Wessel Roets. Zestien jaar oud trouwde Helena met de dan 21 jarige Pieter. Uit hun huwelijk werden drie zonen en drie dochters geboren.

 

Oorlog

Bij Witwatersrand werd in 1885 goud gevonden. Een lucratieve mijnbouw ontstond en werd door Engelse mijningenieurs geëxploiteerd die door de Boeren niet met open armen werden ontvangen. Die vreesden een minderheid in eigen land te worden.

Vanwege de voor hen nadelige boerenmonopolies oefenden de Engelse mijneigenaren druk uit op hun overheid om de regering van Transvaal over te nemen. Diplomatiek overleg resulteerde niet tot een oplossing. De Engelsen stuurden troepen en maakten zich gereed voor een militaire strijd. Na het verstrijken van een ultimatum van de Boerenregering was op 11 oktober 1899 een nieuwe oorlog een feit. De Tweede Boerenoorlog was uitgebroken. Mannen werden opgeroepen of zij namen zelf hun verantwoordelijkheid door zich aan te sluiten bij de Boerenmilities. Ook Pieter Roets sloot zich aan en vocht onder leiding van generaal Koos de La Rey. Zijn vrouw Helena Catharina Heystek bleef met haar zes kinderen thuis in Rustenburg achter.

 

De Boeren waren uiterst gemotiveerd hun strijd te winnen. Successen maar vooral nederlagen wisselden elkaar af. De overmacht van het Engelse leger was groot. Zowel in aantallen soldaten als in vuurkracht. Langzamerhand won het Britse leger terrein. Vroeg in het jaar 1902 was het einde van de oorlog weliswaar in zicht maar was de strijd allesbehalve gestreden.

 

Concentratiekamp

Zoals veel Afrikaanse (lees Boeren) vrouwen, die van de Heystek-familie niet uitgezonderd, werd ook Helena Heystek verbannen naar een concentratiekamp. Samen met haar zuster Anna Maria Theunissen(geboren Heystek) en diens zes kinderen woonde vanaf 15 juli 1901 ook Helena met haar kinderen in tent T35AF C (13) in het concentratiekamp Mafeking. Klik hiervoor haar BCCD record. Volgens deze registratie woonde Helena daar met vijf kinderen. Haar dochter Anna Maria wordt niet genoemd. Het kan zijn dat dit kind eerder was overleden. Helena en haar vijf kinderen overleefden de kommer en kwel van het kamp.

Haar zuster Anna Maria beviel in het kamp van een jongetje. Haar twee jaar oude dochtertje die naar haar was vernoemd overleed aan mazelen en longontsteking.

 

Stormaanvallen

Generaal Koos de la Rey had een nieuwe tactiek bedacht. Hij liet zijn mannen stormaanvallen uitvoeren. Niet lopend, maar in volle galop te paard en daarbij schietend vanuit het zadel. Pieter Gert Wessel Roets was een van hun. Een indrukwekkend succes behaalde De la Rey op 25 februari 1902 bij Yzerspruit (20km vanaf Klerksdorp). Daar overrompelde hij een Engels konvooi. In de 150 wagens die hij buit maakte trof hij geweren, kanonnen en een machinegeweer met bijbehorende munitie aan. Verder maakte hij 200 paarden buit die hij goed kon gebruiken. Aan zijde van de Engelsen waren 180 doden en gewonden gevallen. Daarnaast werden 240 soldaten gevangen genomen. Bij de Boeren waren 50 strijders gewond of gesneuveld.

 

 

Negen dagen later maakte De la Rey zich op voor een volgende slag. Deze keer nabij Tweebosch. Zijn manschappen groepeerde hij aan de oevers van de Groot-Hartsrivier en de Klein-Hartsrivier. Aan de overzijde van deze laatste rivier lagen de troepen van generaal Methuen. Beide generaals hadden met wisselend succes al veel strijd met elkaar geleverd.

 

De La Rey beschikte over 750 manschappen die hun succes bij Yzerspruit wilden herhalen. In de nacht van 6 op 7 maart 1902 ging het Engelse leger op pad. Zij wilden de troepen van De la Rey de pas afsnijden. De boeren lieten zich niet verrassen en vielen de colonne van alle kanten aan. Opnieuw was het een bereden stormaanval. ’s Morgens om tien uur was de strijd voorbij. De Engelsen betreurden 68 doden en 872 soldaten werden gevangen genomen waaronder vele gewonden. Een van hun was generaal Methuen zelf. Hij was door een kogel in zijn dijbeen geraakt. Daarnaast was zijn paard boven op hem gevallen waarbij Methuen zijn been werd verbrijzeld.

Bij de Boeren waren 26 gewonden gevallen en viel de dood van 8 mannen te betreuren.

 

Slag van Boschbult

Twee veldslagen op rij werden zo door de Engelsen verloren. Hoe dan ook, eens wilden zij de Boeren een definitieve slag toebrengen. Zij wensten wraak op de simpele boerenmilities wat in hun ogen geen leger was.

Ze zochten de Boeren op bij Klerksdorp. De Boeren echter wisten het Engelse leger te ontwijken maar werden wel door de Britten achtervolgd. Aan het einde van de maand maart besloot De la Rey de Engelsen aan te vallen in wat later in de geschiedenisboeken als de Slag van Boschbult (Slag bij Brakspruit) zou worden opgenomen.

Verkenners van De la Rey informeerden hem nauwkeurig over de sterkte en de posities van de tegenstanders. Hij was zich bewust van de sterkte van de Britten. Hun leger was 1800 man sterk en ze hadden vier kanonnen opgesteld bij Brakspruit.

Op de 31e maart 1902 besluit “Die Leeu van die Wes Transvaal”, zoals Koos de la Rey ook werd genoemd, over te gaan tot actie. Om tien uur in de ochtend valt hij de tegenstanders aan. Hij probeert ze in wanorde te krijgen en uit te lokken achter de Boerensoldaten aan te gaan. In tegenstelling tot wat was verwacht graven de Engelsen zich in. Om half twee van die dramatische dag zet de Boerengeneraal zijn eerder buitgemaakte kanonnen in en beschiet zo de Engelsen met eigen wapentuig. Aansluitend verordonneert hij een stormloop op de tegenstanders. Hoewel er paniek heerst wordt de aanval afgeslagen.

 

De beide legers trekken zich terug in de eigen stellingen en maken de balans op. Aan de zijde van de Engels sneuvelden 27 militairen en raakten er 70 gewond. Aan de zijde van de Boeren waren de verliezen minder groot. Zestien strijders werden gewond en zes soldaten gedood. Een van de zes was Pieter Gert Wessel Roets. Hij had op 31 maart 1902 voor een goed doelhet leven gelaten. Een schrale troost voor Helena Catharina Heystek. Zij was weduwe geworden en moest alleen voor haar kinderen zorgen.

 

 

In mei van hetzelfde jaar eindigt de oorlog en daarmee het bestaan van de Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) en de Oranje Vrijstaat als Boerenrepublieken.

 

Als weduwe maakte Helena kennis met Abraham Petrus Rootman. Zij trouwden op 10 juli 1903. Helena was toen 34 jaar en Abraham 41 jaar. Op 15 februari 1956, zij was 87 jaar geworden, overleed Helena in Blinkwater.

 

 

Lees ook :

Boereoorlog; persoonlike herinneringe van Emmarenske Petronella Margaretha Heystek deel 1

Boereoorlog; persoonlike herinneringe van Emmarenske Petronella Margaretha Heystek deel 2

Boereoorlog; persoonlike herinneringe van Emmarenske Petronella Margaretha Heystek deel 3

Boereoorlog; persoonlike herinneringe van Emmarenske Petronella Margaretha Heystek deel 4

 

 

 

Reacties   

0 #1 Marie Hattingh 10-07-2018 11:01
Baie dankie, weereens 'n stukkie geskiedenis wat in die slag sou bly as julle nie die moeite gemaak het om dit op skrif te stel nie. Julle werk word baie waardeer.

Marie67usc
Citeer | Melden aan beheerder

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen