Vertaal/Translate/Select your language

Vinaora Visitors Counter

779704
Vandaag
Gisteren
Deze week
Vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles
187
692
879
320200
5790
20767
779704

Your IP: 100.26.176.182
2019-12-09 06:17

Het gezin Heijstek-Ruijgrok; raadselen voor de genealoog

In het verleden kwam het geregeld voor dat zowel voor- als familienamen min of meer fonetisch werden geschreven. De gevolgen daarvan, ofwel verschillende schrijfwijzen, ervaart de genealoog geregeld en wordt daar ook vandaag de dag nog mee geconfronteerd. Omdat in vroegere tijden niet een ieder kon schrijven en/of lezen, werden verschrijvingen vaak niet opgemerkt om vervolgens een eigen leven te gaan lijden. Voor genealogen gelden een aantal regels. Namen zoals geschreven in een geboorteakte (het oudste document van een persoon) zijn voor de genealoog bepalend en zal hij als zodanig in zijn stamboom opnemen. Daarnaast volgt de genealoog een bruikbare stelling die luidt: “Het is zoals het geschreven staat”. Met andere woorden: de inhoud van een document lees je letterlijk en behoort niet te worden geïnterpreteerd.
Document, zoals geboorte- en overlijdensakten en eventuele huwelijksakten resp. akten van scheiding, die met elkaar de Burgerlijke Stand vormen, behoren in overeenstemming te zijn met zogenoemde indexen en/of Tienjarige Tafels. Helaas, zo is gebleken, gaat dan niet altijd op. Documenten van het gezin Heijstek–Ruijgrok zijn niet eensluidend en roepen vragen op die vooralsnog niet zijn te beantwoorden.

Jacobus Heijstek behoort tot wat wij noemen de familietak Budel-Hapert. Zijn overgrootvader Andries Cornelisse verliet het veilige Brabantse land om zich in het voor hem onbekende Noord-Holland te vestigen. Twee na hem volgende generaties bleven in de streek rond Velsen wonen. Te weten Sijmen Heijsteken Johannes Heijstek die in Velserduin werd geboren en in Driehuis gedoopt‎. Een van de kinderen van deze Johannes is de als eerste genoemde Jacobus Heijstek. Jacobus, die opgroeide in een gezin met vijf dochters en zeven zonen, werd opgevoed volgens de beginselen van het katholieke geloof en wist zo wat een groot gezin inhield.

 

Klik hier voor een reportage van de aktes en andere foto's.

 

 

Huwelijk

Jacobus, die van Velsen naar Wassenaar was verhuisd, maakte kennis met de in zijn nieuwe woonplaats geboren en getogen ‎Maria Ruijgrok. Samen besloten zij als echtpaar door het leven te gaan. De wederzijdse ouders hadden met het huwelijk ingestemd.

Het voorgenomen huwelijk werd op de zondagen van 30 januari en 6 februari 1848 op het plaatselijke gemeentehuis afgekondigd en door niemand gestuit. Om twaalf uur van de 11e februari 1848 verschijnen Jacobus met de dan hoogzwangere Maria Ruijgrok voor Willem Vogel, ambtenaar van de Wassenaarse burgerlijke stand. Jacobus is een dan een 24 jarige arbeider, Maria is 23 jaar en zonder beroep. Jacobus had een verklaring van de Staatsraad-Gouverneur van de provincie Noord-Holland overlegd waarin was vastgelegd dat hij voldaan had aan de plicht van de Nationale Militie. Zo stond niets hun huwelijk meer in de weg.

In aanwezigheid van de ouders werd het huwelijk voltrokken met als getuigen Leendert Ruijgrok, broer van de bruid, en de als goede bekende aangeduide Stoffel van der Velde (69 jarige schoenmaker), Peter Vester (28 jarige wagenmaker) en Bernardus Laarman (33 jarige arbeider).

De huwelijksakte werd mede door de ouders ondertekend. De moeder van de bruid verklaarde niet te kunnen schrijven en lezen zodat die van haar achterwege moest blijven.

 

Hun kinderen

Ruim twee maanden na de voltrekking van het huwelijk, het is het jaar van de Grondwetsherziening, als Maria 21e april 1848  in Wassenaar in het kraambed haar eerste dochter Anna Maria ligt te baren die deels naar haar werd vernoemd. Op haar negentiende jaar trouwt deze dochter met Nicolaas Koot. Zij overlijdt in 1905 in Den Haag als zij 59 jaar oud is.

 

Na de geboorte van hun eerste kind verhuist het gezin naar Katwijk aan den Rijn om daar langere tijd te blijven wonen. Jacobus heeft in Katwijk werk gevonden als bouwman (landbouwer), later noemt hij zich tuinman. Katwijk is ontstaan aan de monding van de Oude Rijn. Het vissersdorp Katwijk aan Zee en het meer agrarische Katwijk aan den Rijn waren vroeger verschillende plaatsen. In de loop der tijd zijn beide dorpen aan elkaar gegroeid om vervolgens een bestuurlijke eenheid te worden. In Katwijk aan den Rijn floreerde in die tijd de landbouw. De bewoners teelden aardappelen en bloemkool, later ook bloembollen. Rijk zal de familie Heijstek niet geweest zijn. In Katwijk verdiende men ƒ3.50 voor een zeer lange dag werken. Echter het kwam 's winters wel voor, dat landarbeiders 15, 10 of nog slechts 5 cent per dag verdienden.

 

Het jaartal 1849 is niet alleen belangrijk omdat toen Koning Willem II kwam te overlijden maar ook omdat Jacob, zoals hij zich na de geboorte van zijn eerste kind is gaan noemen, opnieuw richting Burgerlijke Stand gaat. Nu om aangifte te gaan doen van zijn zoon Leonardus‎. Het is dan 20 april 1849. Het gezin woont dan in wijk 2 nr. 186. Leonardus is 57 jaar als hij op 22 mei 1906 in Den Haag overlijdt. Hij was gehuwd met de uit Voorschoten afkomstige Jacoba van Leeuwen.

 

Het derde kind van Maria is een dochter. In het jaar van de Kieswet wordt zij op 8 juli 1850 geboren. Als Cornelia is zij vernoemd naar haar grootmoeder. Van Cornelia‎ is niet bekend of zij ooit in het huwelijk is getreden. Wel dat zij op 62-jarige leeftijd in den Haag is overleden.

 

Op de 3e februari van het jaar 1852 komt Johanna‎ ter wereld. Op de geboorteakte is voor de moeder het beroep bouwvrouw vermeld. Hieraan kan voorzichtig een conclusie worden verbonden dat armoede het gezin niet vreemd was. Waarom zou een vrouw met vier kleine kinderen anders in arbeidsdienst treden? Net als de eerder geboren kinderen komt ook Johanna in Den Haag te overlijden. Zij is 70 jaar geworden. In 1879 was zij in Den Haag het huwelijk getreden met bloemist Jacobus Albertus Streur. Johanna woonde toen in Scheveningen na eerder in Rijswijk te hebben gewoond. Alle ouders van het jonge echtpaar zijn in de huwelijksakte vermeld. Vader Jacobus is dan koetsier.

 

In hetzelfde jaar dat de latere schilder Vincent van Gogh ter wereld komt, ziet ook Antje Heijstek  op 14 april 1853 voor het eerst het daglicht. Zij wordt vernoemd naar twee overgrootmoeders van vaders zijde. Op de geboorteakte wordt van moeder Maria geen beroep meer genoteerd. Blijkbaar heeft zij maar korte tijd op de plaatselijke landerijen gewerkt. Antje is ongehuwd gebleven. Van alle tot nu geboren kinderen van het gezin Heijstek-Ruijgrok zal zij het oudste worden. Ze is 76 jaar als zij in Den Haag komt te overlijden.

 

In de 19e eeuw braken er van tijd tot tijd in het land ernstige epidemieën uit. Besmettelijke eisten vaak een zware tol. Zo heerste de tyfus in 1827 en in decennia daarna “Aziatische braakloop”, een vorm van cholera. Er zijn geen aanwijzingen of deze ziekten ook het gezin Heijstek hebben getroffen. Wat aan de hand van documenten wel is vastgesteld, is dat de twee kinderen die na Antje zijn geboren, beiden geen hoge leeftijd hebben bereikt. Pieter Heijstek werd op 28 mei 1854 geboren en overleed elf maanden later op 13 mei 1855. Zijn zusje Aafje Heijstek die acht dagen voor zijn overlijden ter wereld kwam, het is dan 5 mei 1855, zou vijftien jaar oud worden. Op zeven september 1870 sloot zij voor eeuwig haar ogen.

 

Het jaar 1856 begint voor Katwijkers heel bijzonder. Even ten noorden van Noordwijk is een Engelse bark gestrand. De reddingsboot van Katwijk wordt ook ingezet en weet 16 schipbreukelingen van boord te halen. Onze Jacob Heijstek zal daar niet aan hebben bijgedragen. Wel verraad de geschiedenis dat in dat jaar in het gezin het achtste kind werd geboren. Wederom een dochter aan wie de naam Adriana‎ is gegeven. Het is dan de 4e augustus 1856. Adriana overlijdt in Den Haag op 22 november 1938, zij is dan 82 jaar. Bekend is dat zij enige tijd in Haarlem woonde voordat zij in 1879 in het huwelijk trad met Johannes Franciscus Zuiderwijk.

 

Nicolaas is de derde zoon van Jacob en Maria. In de nacht van de 20e juli 1857 wordt hij om 01:30h geboren. Net als zijn oudere zussen en broers zal hij niet in Katwijk a/d Rijn blijven wonen. Hij vertrekt naar Wassenaar waar hij in 1881 in het huwelijk treedt met de Delftse jongedochter Catharina Cornelia van Zijl. Helaas komt zij in 1895 te overlijden. De weduwnaar hertrouwd in 1896 met Cornelia Alkemade. Nicolaas overlijdt in Wassenaar, hij is dan 64 jaar.

 

Voor Rooms-Katholieken, dus ook voor Jacobus Heijstek en zijn vrouw Maria Ruijgrok is 1858 een heel bijzonder jaar waarin de Heilig Maria in Lourdes 18 keer voor Bernadette is verschenen. De laatste keer op 16 juli. Een dag daarna wordt Helena Adriana Heijstek in Katwijk a/d Rijn geboren. Helaas wordt zij slechts zeven weken oud. Vader Jacob gaat op 6 september van dat jaar aangifte doen dat zij is overleden.

 

Na een volgende zwangerschap baart Maria opnieuw een dochter die ter herinnering aan het te vroeg overleden zusje de naam Helena krijgt. Het is dan de 26e augustus 1859. Helena gaat in Scheveningen wonen en huwt in Den Haag Leonardus van der Bol; zij overlijdt 77 jaar na haar geboorte in Den Haag.

 

Petronella luidt de naam van de negende dochter in het gezin. Het is de 5 september van het jaar 1860 als ze ter wereld komt. Net als vele van haar zussen en broers zal zij in Den Haag overlijden. Van alle kinderen uit het gezin Heijstek-Ruijgrok zal zij met 87 jaar de hoogste leeftijd bereiken. Zij leefde in huwelijk met Jacobus Josephus Boek. Tot haar huwelijk oefende zij het beroep van dienstbode uit.

 

Maria Jacoba Heijstek‎ zijn namen die nadrukkelijk verwijzen naar beide ouders. Het kind werd in de winter op de 16e december 1861 geboren. Maria Jacoba huwt Cornelis Borsboom die zij als weduwnaar achterlaat als zij op 28-jarige leeftijd overlijdt. Zij had een zoon: Cornelis Johannes.

 

In het jaar waarin het tweede kabinet Thorbecke is geformeerd, werd op 15 december 1862 Leonardus Jacobus Heijstek geboren. Hij is ongehuwd gebleven en overleed in Wassenaar op 12 januari 1943. Hij is dan 80 jaar.

 

Door uiteenlopende oorzaken zijn in de loop der jaren in veel archieven documenten verloren gegaan. Soms door brand, dan weer als gevolg van overstromingen of vanwege bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een enkele keer zijn de zogenoemde akten verloren, maar is een alfabetisch register wel bewaard gebleven. Van de laatste drie kinderen die in het gezin Heijstek-Ruijgrok werden geboren, zijn wel diverse data achterhaald, maar zijn de bijbehorende akten niet meer aanwezig.

 

Henriëtte Heijstek werd in Katwijk aan de Rijn geboren op de 31e januari in het jaar 1864. Zij overleed in Scheveningen dd. 2 augustus 1936 ‎(72 jaar)‎.

 

Leonardus Heijstek werd op 23 oktober 1865 geboren en overleed in Den Haag op 20 januari 1938. Net als Henriette werd hij 72 jaar. Opvallend is dat deze zoon dezelfde voornaam heeft gekregen als het kind uit 1849!

 

Apolonia Heijstek ‎(I1044360886) is het laatste kind dat in het gezin werd verwekt. Zij werd op 4 mei 1867 geboren en overleed op 79-jarige leeftijd in Den Haag.

 

Als met al, Jacobus Heijstek en Maria Ruijgrok hebben zich gezegend gezien met een kinderrijk gezin.

 

Jacobus was bouwman/landbouwer, zo is gebleken uit zijn huwelijksakte en de vele geboorteakten van zijn kinderen. Of hij met eigen paarden werkte is niet duidelijk geworden. Wel heeft hij op 20 september 1867 de courant gehaald. Daarin werd melding gemaakt dat hij een 2e prijs had verdiend in de categorie “Het beste span werkpaarden”. Het leverde hem niet alleen eer op, maar ook een geldbedrag van vijf gulden!

 

Drie jaren later, januari 1871, haalde hij wederom het nieuws. In een locale krant is de volgende tekst gepubliceerd:

“Katwijk, 5 januari. Gisteren werd in deze gemeente door den landbouwer Jacob Heijstek een fraaie, wilde zwaan geschoten. Zooals men weet worden die vogels slechts bij uitzondering en alleen bij zeer felle koude in ons land aangetroffen”.

 

Verhuizingen

Een bladzijde uit de Bevolkingsklapper van Katwijk aan den Rijn vermeld dat in het jaar 1874 het gezin Heijstek-Ruijgrok met de dan nog thuis wonende kinderen van wijk II nr. 186 verhuist naar Noordwijk wijk V nr. 534. Dochter Anna Maria woont dan al in Den Haag.

Op deze bladzijde staat een kind vermeld (naam onduidelijk geschreven) dat op 4 april 1855 zou zijn geboren. Deze notitie vormt een raadsel voor de genealoog omdat aan de hand van een geboorteakte is vastgesteld dat moeder Maria is dat jaar op 5 mei 1855 beviel van dochter Aafje.

Hetzelfde document geeft meerdere data weer die afwijken van wat de ambtenaar van de BS in de geboorteakten heeft genoteerd en die door de vader en getuigen voor waar zijn ondertekend. Deze datums zijn voor deze publicatie aangehouden.

Lang is het gezin niet in Noordwijk blijven wonen. Een andere bladzijde uit de Bevolkingsklapper vermeld dat het gezin Heijstek-Ruijgrok op 28 april 1875 met tien van hun kinderen is vertrokken naar Anna Paulowna. De naam van het “onbekende” kind is op dit overzicht niet meer vermeld. Hoe lang de familie daar heeft gewoond is niet duidelijk geworden. Op enig moment keerden zij terug naar Zuid-Holland. Waarschijnlijk zijn zij toen in Den Haag of Scheveningen gaan wonen. Deze locaties komen terug op huwelijksakten van hun kinderen.

 

Maria Ruijgrok overlijdt in Den Haag op 7 februari 1883. Zij bereikte de leeftijd van 59 jaar. In deze akte is haar familienaam weer als Ruigrok geschreven.

Echtgenoot Jacobus “Jacob” Heijstek verliet onze wereld in Den Haag op 3 juni 1893, hij is dan zeventig jaar.

Samen hebben zij veel nazaten achtergelaten. De namen van veertig kleinkinderen zijn achterhaald. Wellicht zijn het er (veel) meer.

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen